Zwrot bonifikaty w przypadku zbycia lokalu od gminy

Kiedy osoba, która nabyła lokal mieszkalny od gminy (miasta) lub Skarbu Państwa, jest zobowiązana do zwrotu udzielonej jej bonifikaty? Czy istnieją wyłączenia od obowiązku zwrotu bonifikaty?

W obecnym stanie prawnym istnieje możliwość wykupienia przez najemców, wynajmowanych przez nich od gminy tzw. lokali komunalnych z dużą bonifikatą. Zakup lokalu mieszkalnego z bonifikatą wiąże się z obowiązkiem jej zwrotu, w przypadku zbycia lokalu mieszkalnego przez okres 5 lat od dnia nabycia lokalu.

Obowiązek zwrotu bonifikaty wynika z przepisu ust. 2 art. 68 ust. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, stanowiącego, iż w razie zbycia przez nabywcę nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny, w ciągu 5 lat od dnia nabycia lokalu od gminy lub Skarbu Państwa, nabywca jest zobowiązany do zwrotu udzielonej mu bonifikaty. Obowiązek zwrotu bonifikaty powstaje w chwili wystąpienia z takim żądaniem, właściwego organu. Przepis ust. 2a art. 68 ustawy wprowadza jednak wyjątki od powyższej zasady. Zwrot bonifikaty nie obejmuje osób, które zbyły lokal na rzecz osoby bliskiej, zamieniły lokal na inny lokal mieszkalny lub albo nieruchomość przeznaczoną lub wykorzystywaną na cele mieszkaniowe, lub sprzedały lokal mieszkalny, pod warunkiem, że w ciągu kolejnych 12 miesięcy pieniądze ze sprzedaży tego lokalu przeznaczyły na nabycie innego lokalu mieszkalnego lub nieruchomości przeznaczonej lub wykorzystywanej na cele mieszkaniowe. Osoby bliskie wymienione zostały w przepisie art. 4 pkt. 13 ustawy i należą do nich zstępni, wstępni, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonek, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę pozostającą ze zbywcą w faktycznym pożyciu.
Zgodnie z przepisem ust. 2b art. 68 ustawy, obowiązującym od dnia 23 października 2007 roku, w przypadku zbycia lokalu mieszkalnego na rzecz osób bliskich ograniczenia w rozporządzaniu nabytą nieruchomością przechodzą ze zbywcy na te osoby, (okres pięciu lat liczony jest od dnia pierwotnego nabycia lokalu mieszkalnego od gminy lub Skarbu Państwa). Jeżeli lokal mieszkalny został nabyty od gminy lub Skarbu Państwa przed powyższą datą obowiązek wynikający z ust. 2 art. 68 ustawy, na osoby bliskie nie przechodzi.
Jednak należy pamiętać, iż na osoby bliskie przechodzi wyłącznie obowiązek zwrotu bonifikaty w przypadku zbycia lokalu mieszkalnego, nie przechodzą natomiast na osoby bliskie wyłączenia wynikające z ust. 2a art. 68 ustawy, co oznacza, iż osoba bliska, jeżeli np. sprzeda lokal w okresie pięciu lat od dnia jego nabycia od gminy lub Skarbu Państwa i przeznaczy środki uzyskane ze sprzedaży na zakup innego lokalu mieszkalnego i tak będzie zobowiązana do zwrotu bonifikaty, co potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lipca 2010 roku w sprawie o sygnaturze akt VCSK 15/10.

Kamila Osica - Prawniczka
Kancelaria Prawna Raguza
www.kancelariaosica.pl